Co passar la controlla da tes auto a l'emprima emprova: controllas preliminaras e mancanzas frequentas
Resumar quest artitgel cun
Per passar la controlla a l'emprima emprova, controllescha a chasa in'emna ordavant: tut las glischs, ils pneus (profil, tagls, pressiun), ils frains, ils nivels dals liquids, ils tergacristals, ina platta da numer legibla, ils spievels e che nagina glisch d'avertiment n'è envidada. Reserva cun avunda temp da reserva, prenda cun tai ils documents d'immatriculaziun e tecnics e, sche l'auto è vegl u ha mancanzas, fa far ina controlla preliminara en ina garascha.
Betg passar ina controlla periodica dal vehichel — il MOT en il Reginavel Unì, la Hauptuntersuchung en Germania, il contrôle technique en Frantscha, la ITV en Spagna — è darar nauscha fortuna. En la gronda part dals cas èsi in'ampulla arsentada che nagin n'ha controllà, in pneu al limit u ina glisch d'avertiment ch'era envidada dapi emnas. La controlla verifitgescha la segirezza e las emissiuns tenor criteris objectivs. Perquai passan ils automobilists che arrivan cun l'auto controllà, entant che quels che arrivan «per guardar tge che capita» ston turnar per ina controlla supplementara.
Quest guid declera co passar la controlla a l'emprima emprova cun ina controlla preliminara a chasa, las mancanzas che fan fallir ils pli blers autos, tge documents prender cun tai e tge far suenter in resultat negativ.
La controlla preliminara a chasa, punct per punct
Fa questa controlla in'emna avant il termin, betg la saira avant: sche ti chattas insatge che dovra ina garascha, dovras ti temp da reserva.
1. Glischs e signalisaziun (la raschun la pli banala per fallir)
Controllescha cun agid d'ina autra persuna u davant in mir: las glischs bassas ed autas, las glischs da posiziun, ils indicaturs da direcziun (davant, davos e da la vart), las glischs da frain, la glisch da marscha enavos, las glischs da tschajera davant e davos e la glisch da la platta da numer. Controllescha era che las cuvertas dals reflecturs n'èn betg turbidas u melnentas: cuvertas fermamain donnegiadas reduceschan la prestaziun d'illuminaziun e pon esser ina mancanza gravanta.
Sche ti has remplazzà ampullas, verifitgescha ch'ellas èn dal tip approvà per tes reflecturs. Kits da LED u xenon montads en chaschas concepidas per ampullas d'halogen fan fallir la controlla bunamain dapertut, nun ch'els sajan approvads sco modificaziun.
2. Pneus
Profil sur 1.6 mm (meglier sur 3 mm), senza tagls, sfessas u deformaziuns, pressiun correcta e dimensiuns identicas per mintga axa. Controllescha che las dimensiuns montadas correspundan als documents d'immatriculaziun u d'approvaziun, u ch'ellas èn equivalents autorisads: rodas u dimensiuns betg registradas fan fallir la controlla.
3. Frains
Sin ina via libra, a bassa sveltezza, fraina cun decisiun: l'auto na dastga betg trair d'ina vart, il pedal sto esser ferm (betg spungius u sfundrar fin al palantschieu) ed il frain a maun sto tegnair l'auto sin ina pendenza. Sch'il pedal vibrescha, sch'ils frains sgieschan u sche la glisch d'avertiment dals frains è envidada, va a la garascha avant la controlla: l'efficacitad dals frains ed il dischequiliber vegnan mesirads sin rullas e n'èn betg negoziabels.
4. Emissiuns e sistem da svapur
Il sistem da svapur na dastga avair naginas perditas, rupturas u fixaziuns luccas, e fim visibel è in nausch segn. Tar ils diesels datti in tric classic che funcziuna: avant la controlla, charrescha 20-30 minutas a pass viv sin ina via principala u sin l'autostrada (entaifer ils limits), per allontanar la fulin ed arrivar cun il motor chaud per la controlla d'opacitad. Tar autos a benzin portan in catalisatur u ina sonda lambda defecta ils gas or dals limits: sche la glisch d'avertiment dal motor è envidada, n'emprova betg da far la controlla senza ir avant a la garascha.
5. Nivels, glischs d'avertiment e tergacristals
Ieli e liquid da sfradentar al nivel correct, nagina glisch d'avertiment cotschna u melna envidada sin il tablè (ina glisch d'avertiment envidada è directamain ina mancanza), palettas dals tergacristals che nettegeschan senza laschar strivlas ed il recipient dal liquid da lavar ils vaiders plain. Quai para secundar, ma tergacristals isads fan fallir las controllas.
6. Carossaria, vaiders e visibilitad
Parabrisas senza sfessas en il champ da vista dal manischunz, spievels preschents e regulabels, ina platta da numer legibla (betg storta u cuverta da tschuf), portas che s'avran e sa serran e tschintas da segirezza che s'engraneschan e sa retiran correctamain. Allontanescha objects dal tablè e dal parabrisas che blocheschan la vista, e prenda or parts luccas u tut quai che ristga da sa distatgar.
Las 10 mancanzas che fan fallir ils pli blers autos (e co las evitar)
| # | Mancanza | Gravitad usitada | Prevenziun |
|---|---|---|---|
| 1 | Glisch arsentada u mal orientada | Pitschna u gravanta | Controllar mintga glisch l'emna avant |
| 2 | Pneu isà, donnegià u betg approvà | Gravanta | Profil, flancs e dimensiuns documentadas |
| 3 | Dischequiliber dals frains u bassa efficacitad | Gravanta | Ir a la garascha sch'il pedal u il franar para incorrect |
| 4 | Emissiuns u opacitad or dals limits | Gravanta | Motor chaud, nagina glisch d'avertiment dal motor |
| 5 | Tergacristals inefficazs u recipient da lavar vid | Pitschna u gravanta | Controllar las palettas ed il recipient avant da partir |
| 6 | Platta da numer illegibla u lucca | Pitschna u gravanta | Nettegiar, drizzar e fixar fermamain |
| 7 | Glisch d'airbag, ABS u motor envidada | Gravanta | Far diagnostitgar e reparar en ina garascha |
| 8 | Perdita visibla d'ieli u liquid da sfradentar | Gravanta | Controllar ils nivels e sut l'auto |
| 9 | Gieu en la direcziun, las articulaziuns u la suspensiun | Gravanta | Ir a la garascha sch'i dat caneras u in gieu insolì |
| 10 | Modificaziun betg approvada (glischs, rodas, sistem da svapur) | Gravanta | Prender cun tai ils documents d'approvaziun u allontanar la modificaziun |
Observa il muster: ils puncts 1, 2, 5 e 6 sa laschan schliar a chasa en in suentermezdi per paucs daners. Ils puncts 3, 4, 7, 8 e 9 dovran ina garascha, ed è perquai che la controlla preliminara a chasa sto vegnir fatga in'emna ordavant.
Cura ch'ina controlla preliminara en ina garascha vala la paina
La controlla a chasa na cuvra betg tut: nagin na mesira a chasa l'efficacitad dals frains, l'opacitad dal svapur u il gieu da las articulaziuns sfericas. Va en ina garascha per ina controlla preliminara sche ina da questas situaziuns vala:
- L'auto ha dapli che 8-10 onns u dapli che 150,000 km (circa 95,000 miglias).
- Ina glisch d'avertiment è envidada (motor, ABS, airbag, frains).
- El n'ha betg passà la controlla l'onn passà u ha pitschnas mancanzas betg curregidas.
- El è stà ferm durant mais, u ti l'has gist cumprà d'occasiun.
- Ti remarcas insatge insolì: caneras, vibraziuns, trair d'ina vart durant il franar, consum che crescha fermamain.
Ina controlla preliminara en ina garascha cumpiglia per il solit in'examinaziun sin ina plattafurma elevatura (vart sut, sistem da svapur, suspensiun), rullas da frain, in'analisa dals gas ed ina diagnosa electronica. Ella custa bler main ch'ina segunda taxa da controlla plus dis senza l'auto, e sche la garascha chatta insatge, vegn quai reparà avant il termin.
Tge prender cun tai e co che va il di dal termin
Documents
- Document d'immatriculaziun dal vehichel.
- Rapport da la controlla precedenta u ficha tecnica, en il format ch'il center accepta.
- Documents d'approvaziun da modificaziuns, sche necessaris (ficha actualisada u certificats).
- Cumprova d'ina assicuranza valaivla: ils centers pon la verifitgar electronicamain, ma tegna ella a disposiziun per il cas.
La gronda part dals centers na pretenda betg il document d'identitad dal proprietari (in'autra persuna po purtar l'auto), ma conferma las cundiziuns durant la reservaziun.
Cussegls per il di
- Arriva cun il motor chaud, surtut tar ils diesels: la controlla dal fim va meglier che cun in motor fraid.
- Porta l'auto net dadora e liber dadens: ina vart sut bain visibla ed in cumpartiment da bagascha accessibel faciliteschan la controlla.
- Prenda or pais nunnecessari dal cumpartiment da bagascha ed allontanescha chargias che blocheschan l'access als components.
- Stizza accessoris insolits (glischs supplementaras betg approvadas, monitur che distraian).
- Tegna avunda carburant en il tanc: tschertas controllas dovran starts ed acceleraziuns repetidas.
- Taidla l'inspectur e suonda las instrucziuns (glischs, frain, direcziun) senza anticipar: la mesadad da la nervusitad deriva dal fatg da betg chapir tge che vegn dumandà.
Sche la controlla n'è betg passada
- Controlla passada cun pitschnas mancanzas (remartgas): la controlla è passada; curregia bainprest las pitschnas mancanzas, perquai ch'ellas pon valair sco gravantas l'onn proxim.
- Controlla betg passada per mancanzas gravantas: ti dastgas mo ir cun l'auto a la garascha e turnar al center per la controlla supplementara, entaifer il termin inditgà. Dumonda l'inspectur da declerar mintga mancanza e tge che sto vegnir curregì.
- Controlla betg passada per mancanzas privlusas: l'auto na dastga insumma betg vegnir manà, gnanc a la garascha: el sto vegnir transportà sin ina remorca u in camiun.
A la controlla supplementara vegnan mo verifitgadas las mancanzas registradas. Porta pia l'auto cun la reparatura fatga correctamain e, sche la garascha ta dat in quint u in rapport davart las parts remplazzadas, prenda quel cun tai.
Errurs frequentas avant la controlla
- Ir «per guardar tge che capita» senza controllar insatge. La controlla n'è betg ina diagnosa gratuita: mintga controlla betg passada custa ina segunda taxa e temp.
- Reservar per l'ultim di da validitad. Sche ti na passas betg, charreschas ti cun in certificat scadì durant il temp da reparatura e ristgas ina multa.
- Stizzar la glisch d'avertiment cun ina reinizialisaziun senza reparar la mancanza. L'unitad da controlla la envida puspè uschespert ch'ella detectescha la mancanza, mintgatant durant la controlla.
- Arrivar cun modificaziuns betg documentadas («igl èn mo rodas»). Senza documents d'approvaziun na passas ti betg.
- Ignorar las pitschnas mancanzas da l'onn passà. Pitschnas mancanzas tendan a vegnir mendras e daventar gravantas fin a la proxima controlla.
- Lavar il motor cun auta pressiun il di avant per zuppentar ina perdita. L'inspectur remartga quai, e la perdita è anc adina là.
Dumondas frequentas
Tge mancanzas fan fallir las controllas il pli savens?
Glischs e signalisaziun (ampullas arsentadas u mal orientadas), pneus (isada, tagls u dimensiuns betg approvadas), frains (efficacitad u dischequiliber), emissiuns ed elements sco ils tergacristals, las plattas da numer u ils spievels. Bunamain tut quai po vegnir controllà a chasa avant il termin.
Vala ina controlla preliminara en ina garascha la paina?
Gea, sche l'auto ha dapli che 8-10 onns, sche glischs d'avertiment èn envidadas, sch'el è stà ferm durant ditg u sch'el n'ha betg passà la controlla l'onn precedent. La garascha controllescha ils frains, las emissiuns, il gieu e las glischs cun apparats che ti n'has betg a chasa. Sche l'auto è bain mantegnì, basta per il solit la glista da controlla a chasa.
Tge documents stoss jau prender cun mai a la controlla?
Il document d'immatriculaziun dal vehichel ed il rapport da la controlla precedenta u la ficha tecnica, en il format che tes organ da controlla accepta. Sch'il vehichel ha modificaziuns (crutsch da remorca, rodas betg originalas, suspensiun), prenda cun tai ils documents che cumprovan ch'ellas èn approvadas.
Tge capita sche l'auto na passa betg la controlla?
Mancanzas gravantas signifitgan che ti dastgas mo ir a la garascha per la reparatura e turnar al center per la controlla supplementara entaifer il termin inditgà. Quai n'è betg ina controlla passada sut cundiziuns; ir cun l'auto per auters intents comporta il ristg d'ina multa e d'ina retratga dal vehichel da la circulaziun.
Poss jau far la controlla avant ch'il certificat actual scada?
Gea, ed igl è recumandabel: reservar 2-3 emnas ordavant lascha temp per reparar l'auto sch'el na passa betg, senza ch'il certificat vegl scadia. Ina controlla anticipada na scursanescha betg la validitad en la gronda part dals sistems, ma conferma co che la nova data da scadenza vegn calculada là nua che ti vivas.
Quant ditg dura la controlla?
La controlla sezza dura per il solit 20 fin 40 minutas, tut tenor il center ed il tip da vehichel. Cun in termin ed ils documents pronts dura l'entira visita darar dapli che in'ura.
Prepara la controlla cun agid professiunal
Sche tes auto vegn vegl u sche la controlla ta renda nervus, dumonda tia garascha u tes commerziant da confidenza per ina controlla preliminara: els ta restitueschan l'auto cun ils frains, las emissiuns ed il gieu verifitgads ed ils documents en urden. E sche ti emprendas da manar, dumonda tes instructur tge che la controlla cumpiglia: chapir quai ussa ta spargna controllas ed examens betg passads (dad omadus tips) pli tard.
Sin via al center ta gida Soplo ad arrivar senza surpraisas cun avertiments da traffic en temp real. Configurescha ils avertiments durant che ti es parcà, arriva cun il motor chaud ed ils documents a disposiziun: las controllas vegnan passadas a chasa, l'emna avant.